Axon News Highlights (week 31 augustus – 4 september 2026)

Afgelopen week werd uit gelekte Prinsjesdagplannen bekend dat de verwachte verhoging van het eigen risico met een jaar wordt uitgesteld en dat het kabinet wil gaan investeren in biotechnologie. Mooi nieuws is dat het Amsterdam UMC op de kinder-IC voortaan op maat gemaakte 3D-geprinte beademingsmaskers inzet voor kinderen tot zeven jaar, omdat standaardmaskers bij jonge patiënten vaak onvoldoende aansluiten, waardoor lekkage ontstaat of drukplekken optreden. Een onverwacht tekort aan beschikbare coschapplaatsen bij het Erasmus MC maakt dat geneeskundestudenten via WhatsApp financiële biedingen doen op elkaars coschapplaatsen om forse wachttijden te omzeilen. Dit en andere highlights uit het Axon News leest u in ons wekelijkse overzicht. Veel leesplezier! 

Algemeen

Gelekte Prinsjesdagplannen: verhoging eigen risico opgeschort
Uit gelekte Prinsjesdagstukken blijkt dat de geplande verhoging van het verplichte eigen risico met € 60 één jaar wordt uitgesteld. Daarnaast reserveert het kabinet € 400 miljoen voor de vaccinatie tegen gordelroos. De maatregelen zijn onderdeel van bredere aanpassingen aan de begroting, waarbij verschillende bezuinigingen op de sociale zekerheid worden afgezwakt of uitgesteld. Het kabinet zoekt meert ruimte voor politieke steun bij de begrotingsonderhandelingen. Zo worden onder meer de voorgenomen korting op uitkeringen en de versnelde verhoging van de AOW-leeftijd geschrapt. Ook wordt ingezet op koopkrachtreparatie en aanvullende uitgaven, die deels worden gefinancierd via hogere belastingen voor hogere inkomens. 

Real-world data kunnen klinisch onderzoek naar kankerbehandelingen versnellen
Onderzoek van Erasmus MC laat zien dat real-world data uit de dagelijkse zorg een waardevolle aanvulling kunnen zijn op traditionele gerandomiseerde klinische studies. In het promotieonderzoek van arts-promovendus Sjoerd Hermans werd onderzocht of patiëntgegevens uit de RONDA-infrastructuur kunnen dienen als externe controlegroep bij onderzoek naar acute myeloïde leukemie (AML). Na zorgvuldige matching op kenmerken zoals leeftijd, comorbiditeit en ziekterisico bleken de uitkomsten sterk overeen te komen met die van de controlearm van een gerandomiseerde studie. Volgens de onderzoekers kunnen externe controlegroepen op basis van real-world data helpen om onderzoek efficiënter en beter uitvoerbaar te maken, mits de kwaliteit, vergelijkbaarheid en privacybescherming van de gebruikte gegevens goed zijn geborgd. 

KNMG en V&VN pleiten voor ingrijpende modernisering medisch tuchtrecht
Artsenfederatie KNMG en beroepsvereniging V&VN vinden dat het huidige medisch tuchtrecht niet meer goed aansluit bij de manier waarop de zorg is georganiseerd. Het stelsel legt sterk de nadruk op individuele verantwoordelijkheid, terwijl zorg steeds vaker wordt geleverd door teams en netwerken. Bovendien ervaren zorgprofessionals een tuchtprocedure als langdurig en zwaar, terwijl patiënten er vaak niet de gewenste oplossing of genoegdoening door krijgen. De organisaties willen dat lichte klachten eerst via de klachtenprocedure van de zorgorganisatie, mediation of herstelbemiddeling worden behandeld. Het tuchtrecht zou vooral moeten worden ingezet bij ernstige fouten, grensoverschrijdend gedrag, fraude of zware schendingen van de professionele standaard. 

Farma

Kabinet wil met nationale investeringsbank groeikapitaal voor biotech versterken
Het kabinet trekt volgens uitgelekte Prinsjesdagstukken € 3,3 miljard uit voor een nieuwe nationale investeringsinstelling die innovatieve Nederlandse bedrijven moet behouden voor Nederland en hen moet helpen met doorgroeien. Vooral voor de biotechsector kan dit een belangrijke impuls zijn. Biotechbedrijven kampen vaak met een financieringskloof: vroege onderzoeksfasen vragen om relatief beperkte, maar risicovolle investeringen waarvoor in Nederland moeilijk kapitaal te vinden is. Het initiatief sluit aan bij eerdere aanbevelingen uit het rapport-Wennink, waarin biotech werd aangewezen als een van de strategische sectoren voor het toekomstige verdienvermogen van Nederland. 

GLP-1-miljardenmarkt kent ook in Nederland strijd tegen kopieën en alternatieve formuleringen
De snelgroeiende markt voor GLP-1-medicijnen tegen obesitas en diabetes zet farmaceuten Novo Nordisk en Eli Lilly aan tot een wereldwijde strijd tegen kopieën, namaakproducten en alternatieve formuleringen van hun geneesmiddelen. Met een markt die richting de $ 120 miljard groeit, neemt het aantal juridische conflicten rond intellectueel eigendom en markttoegang toe. In Nederland behaalde Novo Nordisk recent een overwinning tegen apothekersgroep Ceban, die een neusspray met semaglutide had ontwikkeld als alternatief voor injecties. Volgens het bedrijf valt de werkzame stof nog onder aanvullende octrooibescherming. Internationaal voeren zowel Novo Nordisk als Eli Lilly daarnaast verschillende acties tegen vervalste GLP-1-producten en ongeautoriseerde verkoopkanalen. Daarnaast voeren de twee producenten onderling een felle strijd om de markt voor diabetes- en obesitasmiddelen. In juli spande Novo Nordisk in de VS een rechtszaak aan tegen Eli Lilly vanwege vermeend misleidende reclame. 

Nederlands farmabedrijf Tiofarma loopt omzet mis door beleid Trump
Het Nederlandse farmabedrijf Tiofarma heeft naar eigen zeggen circa 20% van zijn omzet verloren doordat een belangrijke Amerikaanse opdrachtgever productie heeft teruggehaald naar de Verenigde Staten. De beslissing zou zijn ingegeven door onzekerheid over mogelijke Amerikaanse invoerheffingen op geneesmiddelen. Ondanks deze tegenvaller zet het bedrijf zijn uitbreidingsplannen voort, waaronder de bouw van een nieuw laboratorium. Tiofarma ziet vooral groeikansen in gespecialiseerde farmaceutische productie, een segment waarin Europa slechts een relatief beperkt aantal aanbieders kent. Het bedrijf richt zich onder andere op complexe dermatologische producten en op geavanceerde neussprays voor acute toepassingen. 

MedTech

3D-geprinte beademingsmaskers bieden maatwerk voor kinderen op de IC
Amsterdam UMC zet op de kinder-IC gepersonaliseerde, 3D-geprinte beademingsmaskers in voor kinderen tot zeven jaar. De maatwerkoplossing is ontwikkeld omdat standaardmaskers bij jonge patiënten vaak onvoldoende aansluiten, waardoor lekkage ontstaat of drukplekken optreden. Op basis van een 3D-scan van het gezicht wordt een flexibel maskerkussentje ontworpen en geprint, dat vervolgens wordt gecombineerd met een bestaand maskerframe. Met de op maat gemaakte maskers hopen zorgverleners het comfort te vergroten, de effectiviteit van niet-invasieve beademing te verbeteren en complicaties door slecht passende maskers te verminderen. Amsterdam UMC onderzoekt inmiddels of de technologie ook kan worden toegepast bij oudere kinderen, kinderen met langdurige beademingsbehoefte en mogelijk volwassenen. 

Groene inkoopgids moet verduurzaming van zorginkoop versnellen
Zorg Inkoop Netwerk Nederland (ZINN) heeft een Groene Inkoopgids ontwikkeld met duurzaamheidscriteria voor de inkoop van medische hulpmiddelen en medische apparatuur. De online kennisbank bevat meer dan honderd criteria rond thema’s als levensduurverlenging, reparatie, beschikbaarheid van onderdelen en circulariteit, die kunnen worden opgenomen in aanbestedingen en Programma’s van Eisen. De gids moet zorginstellingen helpen duurzaamheid beter mee te wegen bij de aanschaf van medische technologie. Factoren zoals technologische vernieuwing, software-updates, veiligheidsvereisten en internationale regelgeving maken een uniforme benadering echter niet altijd eenvoudig. Daarom pleiten brancheorganisaties voor nauwe samenwerking tussen zorginstellingen, inkopers en leveranciers om te komen tot werkbare duurzaamheidscriteria. 

Onderzoek moet nierschade bij kinderen met kanker eerder opsporen en voorkomen
Onderzoek van UMC Utrecht en het Prinses Máxima Centrum laat zien dat acute nierschade een veelvoorkomende complicatie is bij de behandeling van kinderkanker. Meer dan een derde van de kinderen krijgt hiermee te maken, vaak als gevolg van intensieve behandelingen zoals chemotherapie, antibiotica en stamceltransplantaties. Omdat acute nierschade het risico op latere chronische nierproblemen vergroot, richt het onderzoek zich op vroegere herkenning en betere bescherming van de nierfunctie. De onderzoekers identificeerden verschillende risicofactoren en laten zien dat, naast traditionele bloedtesten, nieuwe biomarkers, zoals het urine-eiwit NGAL, kunnen helpen om nierproblemen eerder op te sporen. Daarnaast bieden monitoring van vochtbalans, lichaamsgewicht en datagedreven waarschuwingssystemen in het elektronisch patiëntendossier mogelijkheden om sneller in te grijpen. 

Ziekenhuis

Tekort aan coschappen leidt tot handel in startplaatsen
Een onverwacht tekort aan beschikbare coschapplaatsen bij het Erasmus MC heeft geleid tot forse studievertraging voor een deel van de geneeskundestudenten. Door een combinatie van een curriculumwijziging en een grotere instroom moeten sommige studenten maanden tot meer dan een jaar wachten voordat zij aan hun coschappen kunnen beginnen. Omdat het Erasmus MC ruilen toestaat zijn op WhatsApp informele groepen tussen studenten ontstaan waar financiële biedingen worden gedaan voor gunstigere startdata. Het Erasmus MC noemt de lange wachttijden onwenselijk en onderzoekt maatregelen om de verdeling van startplaatsen eerlijk te houden. 

Nieuwe opleidingsaanpak bereidt OK-medewerkers voor op teamwork en werken onder druk
Het LUMC en Haaglanden Medisch Centrum (HMC) zijn gestart met Future Fit, een gezamenlijk opleidingsprogramma voor toekomstige operatieassistenten en anesthesiemedewerkers. De opleiding richt zich niet alleen op medische en technische vaardigheden, maar ook op competenties die essentieel zijn binnen de operatiekamer, zoals samenwerken, communiceren, omgaan met stress en functioneren onder hoge druk. De aftrap vond plaats op het helikopterdek van het LUMC, waar studenten via teamopdrachten direct werkten aan onderling vertrouwen en groepsvorming. Iets wat nodig is gezien de realiteit van het OK-complex, waar patiëntveiligheid sterk afhankelijk is van effectieve samenwerking binnen multidisciplinaire teams. 

Fontys en ETZ starten Zorginnovatiecentrum voor beeldvorming en nucleaire diagnostiek 
Fontys Hogeschool en het Elisabeth-TweeSteden Ziekenhuis (ETZ) hebben een nieuw Zorginnovatiecentrum (ZIC) geopend binnen de afdelingen Radiologie en Nucleaire Geneeskunde. In het centrum worden onderwijs, praktijk en onderzoek geïntegreerd. Studenten medische beeldvorming en radiotherapeutische technieken (MBRT) kunnen zo praktijkervaring opdoen en tegelijkertijd bijdragen aan innovatieprojecten binnen de diagnostiek. Zij combineren werkzaamheden op de afdeling met onderzoek naar vraagstukken uit de dagelijkse praktijk en krijgen onderwijs op locatie. Door zowel binnen radiologie als nucleaire geneeskunde ervaring op te doen, ontwikkelen studenten een bredere blik op medische beeldvormingstechnologie. Dit moet zowel bijdragen aan de verdere ontwikkeling van innovatieve diagnostische en beeldvormende zorgprocessen binnen het ziekenhuis.