Axon News Highlights (week 10 augustus – 14 augustus 2026)

Afgelopen week trokken geriaters aan de bel met zorgen over de groeiende populariteit van longevity-zorg, gericht op zo lang mogelijk gezond leven. Ander nieuws was dat een bestaand bloeddrukmedicijn progressie bij een zeldzame hersenziekte bij kinderen blijkt te vertragen. Onderzoekers van het Erasmus MC introduceerden een armbandje dat huidaandoeningen zoals eczeem en psoriasis kan opsporen. Onderzoek van het Amsterdam UMC toont aan dat een lagere sociaaleconomische status samenhangt met een hogere sterfte op de IC. Dit en andere highlights uit het Axon News leest u in ons wekelijkse overzicht. Veel leesplezier! 

Algemeen

Zorgen over ongefundeerde longevity-zorg en preventieve scans, ministerie overweegt ingrijpen
De groeiende populariteit van longevity-zorg, gericht op zo lang mogelijk gezond leven, leidt tot toenemende zorgen onder Nederlandse geriaters. De Nederlandse Vereniging voor Klinische Geriatrie (NVKG) waarschuwt dat het nut van veel commerciële interventies, zoals total body scans, vitamine-infusen en uitgebreide preventieve gezondheidsonderzoeken, onvoldoende wetenschappelijk zijn onderbouwd. Geriaters vrezen daarnaast dat preventieve scans kunnen leiden tot overdiagnostiek en onnodige vervolgonderzoeken of ingrepen. Ook wijzen zij op het risico van een groeiende tweedeling in de zorg. Veel longevity-diensten zijn namelijk alleen toegankelijk voor mensen die deze kostbare trajecten zelf kunnen betalen. Het ministerie van VWS onderzoekt of de regelgeving rond preventieve gezondheidsonderzoeken en commerciële scans verder moet worden aangescherpt. 

Zorgverzekeraars zetten streep door sectoroverstijgende betaaltitel voor passende zorg
De beoogde sectoroverstijgende betaaltitel voor de Zorgverzekeringswet (Zvw) komt er voorlopig niet. De NZa meldt dat er onvoldoende draagvlak bestaat onder zorgverzekeraars voor een generiek bekostigingsinstrument dat samenwerking tussen onder meer ziekenhuizen, revalidatiecentra en ggz-instellingen financieel zou ondersteunen. De betaaltitel werd gezien als een belangrijk middel om passende zorg en samenwerking over de grenzen van de medisch-specialistische zorg heen te stimuleren. Volgens eerdere analyses van de NZa en het Zorginstituut vormen financiële schotten tussen sectoren nog vaak een belemmering voor innovatieve zorgconcepten en substitutie van zorg. Zorgverzekeraars blijken echter terughoudend vanwege vraagstukken rond onder meer eigen risico, budgettaire kaders en verdere uitwerking van het instrument. In plaats van een landelijke betaaltitel kiest de NZa voorlopig voor een casusgerichte aanpak. 

Bezuinigingen zetten toezicht op zorgkwaliteit verder onder druk
De aangekondigde bezuinigingen op het ministerie van VWS en zijn uitvoeringsorganisaties dreigen grote gevolgen te hebben voor het toezicht op de gezondheidszorg. Vooral de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ) wordt hard geraakt. De inspectie moet de komende jaren mogelijk met 25 tot 30% minder budget en enkele honderden minder medewerkers haar taken uitvoeren. Dit terwijl de zorgsector verder in omvang en complexiteit toeneemt. Ook de Nederlandse Zorgautoriteit (NZa) en het Zorginstituut Nederland (ZIN) worden geconfronteerd met bezuinigingen. De verwachting is dat deze organisaties zich sterker zullen concentreren op hun wettelijke kerntaken en minder ruimte zullen hebben voor aanvullende programma’s, monitoring en ondersteuning. 

Farma

Bestaand bloeddrukmedicijn remt zeldzame hersenziekte bij kinderen
Onderzoekers van het Emma Kinderziekenhuis (Amsterdam UMC) hebben voor het eerst aangetoond dat het ziekteverloop van vanishing white matter (VWM), een zeldzame en vaak dodelijke erfelijke hersenziekte bij kinderen, kan worden vertraagd. In een studie, onlangs gepubliceerd in The Lancet Neurology, kregen 33 kinderen het bestaande bloeddrukmedicijn guanabenz. Hun ziekteverloop werd gedurende vier jaar vergeleken met dat van patiënten uit een internationaal register. Kinderen die guanabenz gebruikten werden minder vaak of later rolstoelafhankelijk. Daarnaast liet MRI-onderzoek minder achteruitgang van de witte stof in de hersenen zien. Het effect was vooral duidelijk bij kinderen bij wie de ziekte op latere leeftijd begon. De onderzoekers zien de resultaten als een belangrijke doorbraak voor de behandeling van deze ernstige neurologische aandoening. 

Gemiddelde omzet wijkapotheek groeide met ruim 6% 
De gemiddelde Nederlandse wijkapotheek zag haar omzet uit farmaceutische zorg in 2025 met 6,2% stijgen. De groei werd deels veroorzaakt door een toenemende vraag naar geneesmiddelen, maar ook door het verdwijnen van apotheekvestigingen, waardoor meer patiënten bij de overblijvende apotheken terechtkwamen. Daarnaast speelden stijgende personeelskosten en cao-afspraken een rol in de onderhandelingen over tarieven. Het grootste deel van de omzet blijft afkomstig uit reguliere farmaceutische zorg, met herhaaluitgiftes, medicatieverstrekking via geneesmiddeldistributiesystemen (GDS) en eerste uitgiftes als belangrijkste inkomstenbronnen. Slechts een beperkt deel (1.7%) van de omzet komt uit aanvullende zorgactiviteiten zoals medicatiebeoordelingen. 

Novo Nordisk brengt Wegovy-pil naar Europa, start in Duitsland
Novo Nordisk bereidt de Europese introductie voor van een orale variant van het afslankmiddel Wegovy (semaglutide). Duitsland wordt in september het eerste land waar de tablet beschikbaar wordt. Het middel werd eerder toegelaten in onder meer de Verenigde Staten en het Verenigd Koninkrijk, waar het middel volgens het bedrijf snel werd omarmd. De pil kan de toegankelijkheid van GLP-1-behandelingen vergroten doordat patiënten niet langer afhankelijk zijn van injecties. 

MedTech

Pijnloos ‘armbandje’ kan eczeem en psoriasis opsporen via ontstekingseiwitten in de huid
Onderzoekers van het Erasmus MC hebben een nieuwe, niet-invasieve techniek ontwikkeld om eczeem en psoriasis op te sporen. Met een speciaal armbandje, de zogeheten Skinwash device, kunnen ontstekingseiwitten op de huid worden gemeten zonder te prikken of te krassen. Onderzoekers kunne op basis van deze eiwitten niet alleen vaststellen dat sprake is van een huidaandoening, maar ook onderscheid maken tussen eczeem en psoriasis. De technologie is ontwikkeld met het oog op vroegtijdige monitoring van ontstekingsprocessen in de huid. Op termijn zou het instrument mogelijk al veranderingen kunnen detecteren voordat een ziekte daadwerkelijk opvlamt. De onderzoekers zien daarnaast potentie voor andere toepassingen, zoals het verbeteren van de diagnostiek van contactallergieën en andere ontstekingsgerelateerde huidaandoeningen. 

Limburgs onderzoek moet behandeling van longkanker sneller op maat mogelijk maken
Met steun van Kankeronderzoekfonds Limburg start een gezamenlijk onderzoeksproject van Maastro, Maastricht UMC+, Maastricht University en Zuyderland dat moet helpen om sneller de juiste behandeling voor longkankerpatiënten te kiezen. Binnen het FaCTS-project ontwikkelen onderzoekers zogeheten tumorreplica’s: levende miniatuurversies van de tumor die worden gekweekt uit tumorweefsel van de patiënt. Op deze tumorreplica’s kunnen verschillende behandelingen vooraf worden getest, zodat artsen beter kunnen voorspellen welke therapie de grootste kans van slagen heeft. Volgens de eerste resultaten lukte het bij meer dan 65% van de patiënten om een tumorreplica te kweken, waarbij het model nauwkeurig voorspelde hoe de tumor op een bepaalde behandeling zouden reageren. In een vervolgonderzoek bij zo’n 300 patiënten wordt onderzocht of de methode betrouwbaar genoeg is voor toepassing in de dagelijkse zorg.  

Leidse orgaan-op-een-chip-pionier Mimetas overgenomen door Bruker
Het Leidse biotechbedrijf Mimetas, gespecialiseerd in orgaan-op-een-chip-technologie, is overgenomen door het Duits-Zwitserse Bruker. Met de technologie van Mimetas kunnen menselijke organen op microschaal worden nagebootst, zodat onderzoekers geneesmiddelen beter kunnen testen en mogelijk minder afhankelijk worden van dierproeven. Volgens medeoprichter en directeur Jos Joore vormt de overname een belangrijke erkenning van de technologische waarde en commerciële potentie van het platform. Mimetas geldt als een van de pioniers binnen het snelgroeiende veld van geavanceerde preklinische modellen. Financiële details zijn niet bekendgemaakt, maar de oprichters blijven betrokken en behouden een minderheidsbelang. 

Ziekenhuis

Lagere sociaaleconomische status hangt samen met hogere sterfte op de intensive care
Onderzoek van Amsterdam UMC en Maastricht UMC+ onder ruim een half miljoen Nederlandse IC-opnames laat zien dat de sociaaleconomische achtergrond van patiënten samenhangt met hun overlevingskansen op de intensive care. De ziekenhuissterfte onder IC-patiënten was 16,8% in de laagste sociaaleconomische groep, ten opzichte van 7,9% in de hoogste sociaaleconomische groep. Ook na correctie voor factoren als leeftijd, geslacht, comorbiditeit en ernst van de ziekte bleven de verschillen groot. Patiënten met een lage sociaaleconomische status hadden 1,6 keer meer kans om te overlijden. Daarnaast blijkt dat patiënten met een lagere sociaaleconomische status vaker worden opgenomen in kleinere algemene ziekenhuizen en vaker kampen met chronische aandoeningen. 

Onderzoek richt zich op behandeling op maat voor patiënten met uitgezaaide maagkanker
Onderzoekers van het Catharina Ziekenhuis, Maastricht University en Erasmus MC onderzoeken nieuwe mogelijkheden om de behandeling van patiënten met uitgezaaide maagkanker te verbeteren. In de INTERACT Maag-studie wordt onderzocht of chemotherapie, die rechtstreeks in de buikholte wordt toegediend, effectiever is bij buikvliesuitzaaiingen dan de huidige standaardbehandeling met alleen systemische chemotherapie. Daarnaast wordt met de TU Eindhoven gewerkt aan een computermodel dat CT-scans beter moet beoordelen. Het doel is om uitzaaiingen op het buikvlies nauwkeuriger in beeld te brengen en het effect van behandelingen beter te kunnen volgen. Momenteel zijn buikvliesuitzaaiingen namelijk vaak moeilijk zichtbaar op reguliere beeldvorming, waardoor aanvullende kijkoperaties nodig zijn. 

Elastomeerpomp maakt langdurige infuusbehandeling vaker thuis mogelijk 
Het Wilhelmina Ziekenhuis Assen (WZA) zet steeds vaker een elastomeerpomp in om patiënten eerder naar huis te laten gaan tijdens een langdurige infuusbehandeling. De draagbare pomp dient gedurende 24 uur continu medicatie toe, bijvoorbeeld antibiotica bij hardnekkige infecties. De toepassing begon op een verpleegafdeling waar de pomp werd gebruikt voor pijnstilling na schouderoperaties en langdurige antibioticatherapie. Inmiddels wordt de techniek binnen meerdere specialismen toegepast. De dagelijkse vervanging van de pomp gebeurt onder begeleiding van de thuiszorg.