Axon News Highlights (week 3 augustus – 7 augustus 2026)

Afgelopen week werd bekend dat de IGJ een huisarts in Rhoon heeft verboden haar werkzaamheden voort te zetten vanwege ernstige zorgen over de patiëntveiligheid. De geruchtenmolen in de farmawereld draaide op volle toeren. Zo zou er een fusie van Astrazeneca en Bristol Myers Squibb ophanden zijn, een gerucht dat later werd ontkend door een ingewijde. Het Erasmus MC introduceerde als eerste ziekenhuis in Nederland een DNA-test om doofheid door antibioticagebruik bij te vroeg geboren baby’s te voorkomen, en meerdere gerechtelijke uitspraken dwingen Nederlandse ziekenhuizen hun bereikbaarheidsdiensten beter te onderbouwen. Dit en andere highlights uit het Axon News leest u in ons wekelijkse overzicht. Veel leesplezier! 

Algemeen

Inspectie zet huisarts in Rhoon per direct op non-actief wegens patiëntveiligheid
De IGJ heeft een huisarts in Rhoon per direct verboden haar werkzaamheden voort te zetten vanwege ernstige zorgen over de patiëntveiligheid. Volgens de inspectie is er sprake van een “zeer risicovolle situatie” voor patiënten binnen de praktijk, die ongeveer 4.000 patiënten bedient. Uit onderzoek van de IGJ bleek dat de huisarts al jaren kampte met een alcoholverslaving en ook op haar werk meermaals onder invloed was. De inspectie maakt gebruik van een zeldzame zogenoemde LOOB-maatregel, die alleen wordt ingezet bij acuut gevaar voor patiënten. Binnen acht weken moet het dossier worden voorgelegd aan het regionaal tuchtcollege, dat beoordeelt of de huisarts haar beroep nog mag uitoefenen. 

VWS zet volgende stap naar landelijk stelsel voor gezondheidsdata
Het ministerie van VWS heeft het transitieplan vastgesteld voor de ontwikkeling van één landelijk afsprakenstelsel voor de uitwisseling van gezondheidsgegevens. Dit nieuwe stelsel moet zorgen voor uniforme, veilige en betrouwbare gegevensuitwisseling tussen zorgaanbieders, patiënten, leveranciers en andere partijen in de zorg. De komende jaren wordt het bestaande Twiin Afsprakenstelsel stapsgewijs doorontwikkeld tot een landelijk stelsel onder publieke regie. Daarbij blijven bestaande afspraken, kennis en infrastructuren behouden en worden governance, rollen en verantwoordelijkheden verder uitgewerkt. Het afsprakenstelsel vormt een belangrijke bouwsteen voor de verdere digitalisering van de zorg en moet de interoperabiliteit tussen systemen verbeteren. Daarnaast moet het de aansluiting op Europese ontwikkelingen, zoals de European Health Data Space (EHDS), ondersteunen en de beschikbaarheid van gezondheidsgegevens binnen de Nederlandse zorg verbeteren. 

Farma

Geruchten over megafusie AstraZeneca en Bristol Myers Squibb, ingewijde ontkent
Verschillende media meldden dat Astrazeneca en Bristol Myers Squibb verkennende gesprekken zouden hebben gevoerd over een fusie ter waarde van bijna $ 400 miljard. In reactie daarop daalde de koers van Astrazeneca met 7%. Beleggers twijfelden onder meer over de strategische logica van een fusie. AstraZeneca had eerder aangegeven geen grote overname nodig te hebben om zijn groeidoelstellingen te behalen. Daarnaast zouden een eventuele fusie aanzienlijke mededingingsrechtelijke en politieke obstakels kennen, onder meer vanwege overlappingen in oncologie en zorgen over een mogelijke verdere verschuiving van AstraZeneca richting de Amerikaanse markt. Niet veel later liet een ingewijde tegenover Reuters echter weten dat er momenteel geen gesprekken plaatsvinden en dat er geen deal in voorbereiding is. 

Immunotherapie voorafgaand aan operatie laat veelbelovende resultaten zien bij longkanker
Onderzoek in het St. Antonius Ziekenhuis laat zien dat een combinatie van immunotherapie en chemotherapie voorafgaand aan een operatie goede resultaten oplevert bij een deel van de patiënten met stadium II of III longkanker. Het gaat om patiënten bij wie de tumor veel van het eiwit PD-L1 tot expressie brengt. Bij ongeveer de helft van deze patiënten werden na de operatie geen levende tumorcellen meer aangetroffen in het verwijderde longweefsel. Deze bevinding sluit aan bij eerdere internationale studies waaruit blijkt dat patiënten zonder resterende levende tumorcellen na behandeling een zeer gunstige prognose hebben.  

Afslankmedicatie leidt tot minder ziekteverzuim en hogere arbeidsdeelname
Nieuwe economische analyses suggereren dat GLP-1-medicatie, zoals Ozempic en Mounjaro, ook gevolgen heeft voor de arbeidsmarkt. Een Deense studie rapporteert dat gebruikers van deze middelen minder vaak langdurig ziek zijn, wat leidt tot een daling van het ziekteverzuim en lagere kosten voor werkgevers. De onderzoekers schrijven dit onder meer toe aan het lagere risico op hart- en vaatziekten en andere obesitasgerelateerde gezondheidsproblemen. Amerikaanse onderzoekers wijzen ook op een verband tussen gewichtsverlies door afslankmedicatie en een hogere kans op arbeidsmarktparticipatie. 

MedTech

DNA-test moet doofheid door antibiotica bij te vroeg geboren baby’s voorkomen
Het Erasmus MC start als eerste ziekenhuis in Nederland met routinematige DNA-screening bij te vroeg geboren baby’s op de neonatale intensive care. De test spoort een zeldzame genetische mutatie op waardoor sommige kinderen zeer gevoelig zijn voor het veelgebruikte antibioticum gentamicine. Bij deze baby’s kan het middel ernstige en blijvende gehoorschade veroorzaken. Met een snelle DNA-test, waarvan de uitslag binnen een uur beschikbaar is, kunnen risicopatiënten direct een alternatief antibioticum krijgen. Onderzoekers verwachten zo jaarlijks één tot twee gevallen van potentieel vermijdbare doofheid te kunnen voorkomen. Op termijn kan de aanpak mogelijk ook worden uitgerold naar andere Nederlandse ziekenhuizen. 

Autoriteit Persoonsgegevens waarschuwt voor privacyrisico’s van menstruatie- en vruchtbaarheidsapps
De Autoriteit Persoonsgegevens (AP) waarschuwt dat gebruikers van menstruatie- en vruchtbaarheidsapps vaak zeer gevoelige gezondheidsgegevens delen, terwijl niet altijd duidelijk is wat er met die informatie gebeurt. Het gaat onder meer om gegevens over menstruatiecycli, zwangerschap, miskramen, vruchtbaarheid en seksueel gedrag. Volgens de AP bestaat het risico dat dergelijke gegevens worden gedeeld met derden, zoals advertentiepartners, of in handen komen van kwaadwillenden bij een datalek. De toezichthouder roept gebruikers op kritisch te kijken naar de privacyvoorwaarden van deze apps en terughoudend te zijn met het invoeren van gevoelige informatie wanneer onduidelijk is hoe die wordt verwerkt. Aanbieders worden erop gewezen dat zij moeten voldoen aan de AVG en bijzondere persoonsgegevens alleen onder strikte voorwaarden mogen verwerken. De toezichthouder sluit nader onderzoek naar deze apps niet uit. 

Nieuwe beeldvormingstechniek toont hoe littekenweefsel hartritmestoornissen veroorzaakt
Onderzoekers van de George Washington University hebben een nieuwe panoramische beeldvormingstechniek ontwikkeld die voor het eerst de structuur van het hart en de elektrische activiteit tegelijkertijd over het volledige hartoppervlak in beeld brengt. Door hyperspectrale beeldvorming te combineren met optische mapping kunnen littekenweefsel en elektrische geleiding direct aan elkaar worden gekoppeld. In een preklinische studie bleek dat littekens na een hartinfarct elektrische signalen kunnen vertragen of blokkeren. Vooral de overgangszone tussen gezond en beschadigd hartweefsel lijkt een belangrijke bron van hartritmestoornissen. De techniek maakt deze processen zichtbaar in één geïntegreerd driedimensionaal beeld. Zo’n beeld kan bijdragen aan een beter begrip van ritmestoornissen na een hartinfarct en op termijn helpen bij het ontwikkelen van gerichtere diagnostiek en behandelingen. 

Ziekenhuis

Meer ziekenhuizen willen late zwangerschapsafbrekingen aanbieden
De Nederlandse Vereniging voor Obstetrie en Gynaecologie (NVOG) onderzoekt samen met ziekenhuizen hoe de zorg rond zwangerschapsafbrekingen tussen 22 en 24 weken beter over Nederland kan worden gespreid. Momenteel wordt deze zorg door slechts enkele ziekenhuizen aangeboden, waardoor vrouwen soms moeten uitwijken naar het buitenland. Volgens het UMCG, dat deze zorg al levert, is de emotionele en organisatorische belasting voor zowel patiënten als zorgverleners groot. Een bredere regionale spreiding moet de toegankelijkheid verbeteren en de druk op de huidige centra verlagen. De NVOG benadrukt daarbij dat het niet gaat om een wijziging van wet- of regelgeving, maar om een andere organisatie van bestaande zorg. In 2024 vonden in Nederland 331 zwangerschapsafbrekingen plaats tussen de 22e en 24e week. 

Rechterlijke uitspraken zetten bereikbaarheidsdiensten in ziekenhuizen verder onder druk 
Twee recente uitspraken van kantonrechters kunnen gevolgen hebben voor de wijze waarop ziekenhuizen bereikbaarheids-, aanwezigheids- en consignatiediensten (BAC-diensten) organiseren en vergoeden. Volgens FNV-bestuurder Elise Merlijn maken de uitspraken duidelijk dat niet de benaming van een dienst, maar de feitelijke invulling bepalend is voor de juridische kwalificatie. In een van de zaken oordeelde de rechter dat een dienst als bereikbaarheidsdienst moest worden aangemerkt, ondanks een andere organisatorische inrichting. Daarnaast verwierp de rechter het gebruik van oproeppercentages als criterium om de aard van een dienst te bepalen. De uitspraken vergroten de druk op ziekenhuizen om bestaande BAC-constructies kritisch te beoordelen en beter te onderbouwen. De kwestie kan ook een rol gaan spelen in de komende cao-onderhandelingen voor ziekenhuispersoneel, waarbij compensatie voor belastende bereikbaarheidsdiensten naar verwachting opnieuw onderwerp van discussie wordt. 

Onderzoek Radboudumc: quarantaine medewerkers na hantavirusopname was te voorkomen
Een intern onderzoek van het Radboudumc concludeert dat de quarantaine van twaalf medewerkers na de opname van een patiënt met een mogelijke hantavirusinfectie waarschijnlijk had kunnen worden voorkomen. De patiënt werd uiteindelijk niet opgenomen op de speciaal voor hoog-risico-infecties ingerichte High Level Isolation Unit (HLIU), maar op een reguliere verpleegafdeling met aanvullende isolatiemaatregelen. Volgens het onderzoek speelden tijdsdruk, beperkte kennis over het virus en onvoldoende afstemming tussen betrokken afdelingen een belangrijke rol bij die keuze. Er was onduidelijkheid over de vereiste veiligheidsmaatregelen bij de verwerking van bloed- en urinemonsters waardoor medewerkers mogelijk onbeschermd in contact kwamen met besmet materiaal en uit voorzorg wekenlang in quarantaine moesten.