Mis niets, meld je aan voor een Axon News abonnement!
Meld je nu aan voor een Axon News (proef)abonnement en je wordt 3 weken lang dagelijks op de hoogte gehouden van de belangrijkste zorgactualiteiten met alle verdiepingsartikelen van de redactie, het actuele farmanieuws, algemeen zorgnieuws, medtech- en ziekenhuisnieuws. Daarnaast ontvang je dagelijks de ‘Axon News Alert’.
Afgelopen week werd bekend dat de zorguitgaven in 2025 met 6.1% zijn toegenomen ten opzichte van 2024. Ook werd een grote overname in de farmaceutische sector aangekondigd: de Amerikaanse farmaceut AbbVie gaat branchegenoot Apogee Therapeutics overnemen. Cardiologen in het St. Antonius Ziekenhuis gebruiken bij de reparatie van hartkleppen een AI-tool ter ondersteuning. Groot nieuws in ziekenhuisland is dat het Amsterdam UMC heeft besloten de locatie van het VUmc te sluiten. Dit en andere highlights uit het Axon News leest u in ons wekelijkse overzicht. Veel leesplezier!
Algemeen
Zorguitgaven stijgen met 6,1%, vooral door langdurige zorg
De uitgaven aan gezondheidszorg in Nederland stegen in 2025 naar € 120,2 miljard, een toename van 6,1% ten opzichte van 2024. Ondanks deze groei bleef het aandeel van de zorguitgaven in het bbp vrijwel stabiel op 10,2%. De sterkste stijging vond plaats in de langdurige zorg (Wlz), met een groei van 7,6%, mede door vergrijzing en tariefverhogingen. De uitgaven binnen de Zorgverzekeringswet (Zvw) namen toe met 5,4%. Ook de eigen betalingen van burgers stegen, hoewel het aandeel daarvan in de totale zorguitgaven gelijk bleef. De meeste middelen gingen naar geneeskundige zorg, gevolgd door langdurige zorg en genees- en hulpmiddelen.
Nationale Werkagenda Vrouwengezondheid gepubliceerd
De Nationale Werkagenda Vrouwengezondheid is gepubliceerd. Met deze agenda wil ZonMw de zorg beter laten aansluiten op de specifieke behoeften van vrouwen. De agenda is een vervolg op de nationale strategie en richt zich op het aanpakken van structurele knelpunten, zoals onderdiagnose en onvoldoende erkenning van klachten. De aanpak is gebaseerd op drie lijnen: betere herkenning van vrouwspecifieke klachten, versterking van kennisontwikkeling en implementatie, en verbeterde samenwerking en gegevensuitwisseling tussen disciplines. Hiermee moet de zorg meer integraal en minder versnipperd worden ingericht.
Bewustzijn over kankerrisico alcohol sterk toegenomen
Het bewustzijn onder Nederlanders dat alcohol het risico op kanker verhoogt, is sinds 2023 sterk gestegen van 31% naar 63%. Volgens KWF en het MDL Fonds is dit een belangrijke doorbraak, mede dankzij gezamenlijke campagnes van gezondheidsorganisaties. Alcohol wordt in verband gebracht met zeven soorten kanker, waardoor de organisaties pleiten voor verplichte waarschuwingsetiketten op alcoholhoudende dranken, vergelijkbaar met tabaksproducten. Onderzoek laat zien dat duidelijke waarschuwingen consumenten kunnen aanzetten tot minder alcoholgebruik. Een meerderheid van de Nederlanders ondersteunt dergelijke etiketten. De Gezondheidsraad adviseerde bovendien dat het gebruik van alcohol moet afnemen en minder moet worden genormaliseerd.
Farma
Grote overnames in farmaceutische industrie
De Amerikaanse farmaceut AbbVie staat op het punt branchegenoot Apogee Therapeutics over te nemen voor circa $ 11 miljard, een premie van ongeveer 60% ten opzichte van de beurswaarde. Met de overname wil AbbVie zijn positie in ontstekingsziekten versterken, onder meer met middelen tegen eczeem. Het is de grootste acquisitie van het bedrijf sinds de aankoop van Allergan. De deal past in een bredere consolidatietrend in de farmaceutische industrie, waarin bedrijven via overnames hun pijplijn en marktpositie versterken. Zo kondigde GSK eerder deze maand ook al een overname van ruim $ 10 miljard aan in het oncologiedomein.
Veel afslankmedicatie wordt buiten het medische circuit verkregen
Honderdduizenden Nederlanders gebruiken afslankmiddelen zoals Ozempic, Wegovy en Mounjaro, waarbij bijna één op de drie dit zonder tussenkomst van de huisarts doet. Deze middelen worden verkregen via de zwarte markt, online klinieken of persoonlijke netwerken, vaak om wachttijden of strikte medische criteria te omzeilen. Hoewel de middelen effectief kunnen zijn bij gewichtsverlies, waarschuwen artsen en de IGJ voor risico’s bij ongecontroleerd gebruik, zoals verkeerde doseringen en vervuilde producten. Daarnaast zijn de langetermijneffecten nog onvoldoende bekend. Zij adviseren daarom dringend om deze medicatie uitsluitend via reguliere zorgkanalen en onder medische begeleiding te gebruiken.
Kamer wil einde aan bijbetalingen door medicijntekorten
De Tweede Kamer wil dat patiënten niet langer financieel worden geraakt door medicijntekorten. Met een aangenomen motie vraagt de Kamer het kabinet om een oplossing voor situaties waarin patiënten moeten bijbetalen voor alternatieve medicijnen, omdat het preferente middel niet leverbaar is. Momenteel hebben zo’n 3,5 miljoen Nederlanders te maken met de gevolgen van tekorten en het preferentiebeleid. Hierdoor moeten zij vaak wisselen van medicatie en soms extra betalen, terwijl zij geen invloed hebben op de beschikbaarheid. Het is nu aan het kabinet om met concrete maatregelen te komen die zowel de beschikbaarheid verbeteren als de financiële impact voor patiënten beperken.
MedTech
AI ondersteunt cardiologen bij navigatie tijdens hartklepingrepen
Cardiologen van het St. Antonius Hartcentrum gebruiken AI‑software (DeviceGuide) om tijdens minimaal invasieve hartklepingrepen beter te navigeren in het kloppende hart. De technologie combineert live röntgen- en echobeelden en herkent automatisch het instrument (clip) waarmee de lekkende hartklep wordt gerepareerd. Hierdoor krijgen artsen een nauwkeurig 3D‑beeld van de positie en richting van het instrument. Dit maakt de ingreep sneller, preciezer en veiliger, vooral omdat het hart tijdens de procedure blijft bewegen en beelden daardoor normaliter lastig zijn te interpreteren. De AI-software stelt cardiologen in staat de clip in 3D-perspectief te volgen, ondanks deze constante bewegingen.
Lab‑on‑a‑chip geeft nieuwe inzichten in werking immunotherapie
Onderzoekers van de Technische Universiteit München hebben met de lab‑on‑a‑chiptechnologie CellTrap een nieuwe methode ontwikkeld om de interactie tussen immuuncellen en kankercellen op individueel niveau te bestuderen. In plaats van gemiddelde effecten op populatieniveau, maakt deze chip het mogelijk om precies te volgen wanneer en hoe immuuncellen tumorcellen herkennen, activeren en vernietigen. De technologie bestaat uit duizenden microkamers waarin individuele cellen worden samengebracht en langdurig worden geobserveerd. Dit levert gedetailleerde inzichten op in de dynamiek van immuunreacties, bijvoorbeeld dat meerdere immuuncellen tegelijk effectiever zijn in het aanvallen van tumoren. De toepassing kan bijdragen aan beter begrip van waarom immunotherapie bij sommige patiënten werkt en bij anderen niet, en zo de ontwikkeling van meer gerichte en gepersonaliseerde behandelingen versnellen.
AI helpt patiënten verwachtingen te managen bij huidkankeroperaties
Onderzoekers van de TU Eindhoven en het Catharina Ziekenhuis ontwikkelen AI‑modellen die patiënten vooraf inzicht geven in het verwachte resultaat van een huidkankeroperatie in het gezicht. De technologie voorspelt zowel het visuele eindresultaat als de verwachte patiënttevredenheid, op basis van medische data, foto’s en persoonlijke kenmerken. Hiermee kunnen artsen en patiënten beter geïnformeerde keuzes maken, waarbij naast medische uitkomsten ook kwaliteit van leven en verwachtingen worden meegenomen. De AI is daarbij nadrukkelijk bedoeld als ondersteuning van het gesprek, niet als vervanging van de arts.
Ziekenhuis
Sluiting VUmc aanstaande
Amsterdam UMC wil de patiëntenzorg richting 2040 volledig concentreren op locatie AMC, wat in de praktijk neerkomt op het sluiten van het VUmc als zorglocatie. De plannen zijn onderdeel van een bredere strategie om zorg efficiënter te organiseren, kosten te beheersen en beter in te spelen op complexere zorgvragen en personeelstekorten. Onderzoek, onderwijs en innovatie blijven wel op beide locaties bestaan. De keuze leidt tot verdeeldheid onder gezondheidseconomen. Voorstanders zien economische logica: het bundelen van complexe zorg op één locatie maakt 24-uurszorg efficiënter en beter schaalbaar. Critici spreken juist van kapitaalvernietiging en betwijfelen of fusies daadwerkelijk leiden tot betere kwaliteit en lagere kosten.
Eerste ziekenhuis levert pathologiedata via FHIR aan kankerregistratie
Het Spaarne Gasthuis is het eerste ziekenhuis in Nederland dat pathologiegegevens via de internationale HL7 FHIR‑standaard aanlevert aan de Nederlandse Kankerregistratie (NKR). Deze koppeling, gerealiseerd via het Palga‑systeem Mercurius, maakt een gestandaardiseerde en toekomstbestendige uitwisseling van oncologische data mogelijk. Door FHIR worden gegevens zoals diagnoses en datums uniform aangeleverd, waardoor beheer eenvoudiger en schaalbaarder wordt. Voor de praktijk verandert er inhoudelijk weinig, maar de kwaliteit, betrouwbaarheid en herbruikbaarheid van data verbeteren. Deze stap biedt dan ook perspectief voor bredere digitale integratie in de oncologische zorgketen en legt het de basis voor verdere koppelingen met onder andere kwaliteitsregistraties en bevolkingsonderzoeken.
De adviezen van de CieBOM, het ZIN en de besluiten en waarschuwingen van de IGJ tezamen met de politieke agenda vindt u elke vrijdag in het ‘Weekoverzicht adviezen, overheid en politiek’. Klik hier voor het meest recente overzicht (alleen voor abonnees).
Bron: Axon Healthcare, CBS, Rijksoverheid, KWF, KNMP, BNR, Skipr, St. Antonius Ziekenhuis, ICT & Health, AUMC, IKNL, STZ
