Axon News Highlights (week 11 mei – 13 mei 2026)

Afgelopen week werd bekend dat zorgverzekeraars vanaf 2027 actief gaan sturen op aantoonbare inkoop van duurzame zorg. Nederlandse borstkankerpatiënten blijken langer te moeten wachten op innovatieve geneesmiddelen, vergeleken met patiënten in buurlanden. Een app biedt nieuw perspectief voor tinnituspatiënten, en Nederlandse SEH’s laten grote kwaliteitsverschillen zien. Dit en andere highlights uit het Axon News leest u in ons wekelijkse overzicht. Veel leesplezier! 

Algemeen

Zorgverzekeraars sturen vanaf 2027 gezamenlijk op aantoonbaar duurzame zorg
Zorgverzekeraars en zorgkantoren voeren vanaf het inkoopjaar 2027 een gezamenlijk inkoopbeleid in dat expliciet stuurt op aantoonbaar duurzame zorg. Grote intramurale zorginstellingen met meer dan 250 FTE moeten laten zien dat duurzaamheid is verankerd in hun organisatie en dat zij voldoen aan milieuwet en regelgeving. Vanaf 2028 is het streven om alleen nog zorg in te kopen bij aanbieders die hier aantoonbaar aan voldoen. Zorgaanbieders hebben vrijheid in hoe zij dit aantonen, bijvoorbeeld via de Milieuthermometer Zorg, een andere certificering of een zelf ingevulde checklist. Om de administratieve lasten voor zorgaanbieders niet onnodig te laten toenemen, vragen zorgverzekeraars en zorgkantoren in 2027 nog geen gegevens. In plaats daarvan zullen zij zich beroepen op bestaande en openbare gegevens. 

Zorgverzekeraars boeken recordresultaat dankzij hogere premie-inkomsten
Nederlandse zorgverzekeraars behaalden in 2025 het hoogste financiële resultaat per verzekerde in minimaal vijf jaar. Gemiddeld hielden zij € 92 per verzekerde over, blijkt uit een analyse van Kompas in Zorg en BS Health Consultancy. De winst werd vooral gebruikt om het eigen vermogen te versterken, dat bij vrijwel alle verzekeraars groeide, met uitschieters van 19% bij VGZ en ONVZ. De belangrijkste oorzaak is een sterk verbeterd technisch resultaat: terwijl premie-inkomsten per verzekerde met 5,4% stegen tot € 3.654, namen de zorgkosten toe met slechts 3,9% tot € 3.512. Het niettechnische resultaat uit beleggingen daalde juist. De bedrijfskosten stegen met 4,6% tot gemiddeld € 99 per verzekerde. 

Farma

Nederlandse borstkankerpatiënten wachten uitzonderlijk lang op innovatieve behandelingen
Nederlandse vrouwen met borstkanker moeten gemiddeld 20,4 maanden wachten voordat nieuwe, bewezen effectieve behandelingen worden vergoed. Dat is veel langer dan in omringende landen, blijkt uit een Europese studie die is gepresenteerd op het ESMO Breast Cancer Congress 2026. In landen als Duitsland worden nieuwe middelen gemiddeld al binnen één maand vergoed. Zwitserland en Zweden volgen na enkele maanden. Nederland behoort tot de slechtst presterende landen: bijna een derde van de onderzochte borstkankerbehandelingen wordt hier niet vergoed. De studie laat dus zien dat toegang tot innovatieve zorg sterk afhankelijk blijft van het land waar een patiënt woont. Dit heeft volgens de onderzoekers directe gevolgen voor overleving en kwaliteit van leven. 

Eeuwenoud middel vermindert ziekenhuisopnames bij hartfalen
Patiënten met hartfalen hebben baat bij het oude en zeer goedkope medicijn digoxine, dat tegenwoordig nog maar weinig wordt gebruikt. Dat blijkt uit drie studies die zijn gepresenteerd op een internationaal congres en gepubliceerd in toonaangevende wetenschappelijke tijdschriften. Digoxine, een extract van vingerhoedskruid, verlaagt het risico op ziekenhuisopnames bij hartfalen met circa 25%, zonder extra sterfte. Het middel kost minder dan € 0,10 per dag. In een grote Nederlandse studie onder circa 1.000 patiënten bleek dat digoxine de aandoening stabiliseert en verergering van klachten vermindert. Een meta-analyse in JAMA bevestigt het effect en de veiligheid van lage doseringen. Cardiologen verwachten dat digoxine opnieuw een plek krijgt in richtlijnen.  

MedTech

App biedt nieuw perspectief voor tinnituspatiënten
Nieuw onderzoek wijst uit dat een smartphone‑app gebaseerd op cognitieve gedragstherapie (CGT) veelbelovend is voor de behandeling van chronische tinnitus. In een gerandomiseerde, dubbelblinde studie bij zestig patiënten liet de app een duidelijke vermindering zien van tinnitusgerelateerde klachten, gemeten met gevalideerde vragenlijsten. De app biedt dagelijkse sessies met voorlichting, ontspanningsoefeningen, cognitieve training en gedragsactivatie. Door de digitale en schaalbare opzet kan de behandeling breed worden ingezet, ook in regio’s met weinig gespecialiseerde zorg. De resultaten sluiten aan bij internationale ontwikkelingen, zoals goedgekeurde tinnitusapps in Duitsland. Hoewel verdere validatie nodig is, toont het onderzoek de potentie van digitale therapieën als aanvulling op bestaande tinnituszorg. 

Roche krijgt tweede Europese goedkeuring voor Alzheimerbloedtest
Roche heeft in Europa een tweede Alzheimer-bloedtest goedgekeurd gekregen met het verkrijgen van de CE-markering. De test wordt vanaf juli beschikbaar in Europa. Het gaat om de Elecsys pTau217test, ontwikkeld samen met Eli Lilly. In tegenstelling tot de eerder goedgekeurde pTau181test, die vooral helpt om Alzheimer uit te sluiten, kan de nieuwe test zowel de aanwezigheid als afwezigheid van de ziekte aantonen. De test is gevalideerd voor gebruik in zowel de eerste lijn als specialistische zorg en heeft in de VS al een zogenoemde ‘breakthrough device’-status gekregen van de FDA. Volgens Roche kan bloeddiagnostiek de diagnose versnellen en de toegang tot behandelingen vergroten, omdat huidige diagnostische methoden vaak belastend en kostbaar zijn. Naar schatting blijft 75% van de mensen met dementie nog ongediagnosticeerd.  

Ziekenhuis

Grote kwaliteitsverschillen tussen Nederlandse SEH’s
De kwaliteitsregistratie NEED laat voor het eerst zien dat er grote kwaliteitsverschillen bestaan tussen spoedeisende-hulpafdelingen (SEH’s) in Nederland. Sommige SEH’s hebben een 40% hogere of juist lagere sterfte dan verwacht op basis van hun patiëntenpopulatie. Gemiddeld overlijdt 1,7% van de patiënten op de SEH. Ook de ligduur verschilt sterk: gemiddeld drie uur, maar uitschieters tot twaalf uur komen voor. Langer verblijf verhoogt het overlijdensrisico. Verder zijn er grote verschillen in beleid, zoals het wel of niet opnemen van patiënten na flauwvallen, terwijl de uitkomsten vergelijkbaar zijn. NEED biedt als eerste een integraal beeld van SEHkwaliteit over alle spoedpatiënten heen en maakt leren en verbeteren mogelijk in een veilige setting. De toekomst van NEED is echter onzeker door een voorlopig negatief advies in de toelatingsprocedure voor kwaliteitsregistraties. 

Urinetest maakt nacontrole bij blaaskanker minder belastend bij ZGT
Met de inzet van de urinetest EpiCheck wordt de nacontrole bij patiënten met oppervlakkige blaaskanker bij Zorggroep Twente (ZGT) patiëntvriendelijker. In plaats van bij elke controle een belastende cystoscopie te ondergaan, kunnen patiënten een deel van de controles thuis doen door urine op te sturen naar het laboratorium. Bij een negatieve uitslag is met grote zekerheid vast te stellen dat de kanker niet is teruggekeerd. Bij een afwijkende uitslag volgt alsnog een cystoscopie. Omdat oppervlakkige blaaskanker vaak terugkeert, zijn langdurige controles nodig. De EpiCheck kan een groot deel van de inwendige onderzoeken vervangen, wat tijd, ongemak en reisbewegingen scheelt voor patiënten. Ook voor de zorg levert dit voordelen op: minder cystoscopieën betekenen meer ruimte en tijd voor andere patiënten, terwijl de kwaliteit van de controle behouden blijft.