Axon News Highlights (week 30 maart – 2 april 2026)

Afgelopen week werd bekend dat de overheid versneld de financiering voor Q en Csupport stopt, waardoor nazorg voor duizenden longcovid-patiënten verdwijnt. Wel worden vanaf 2029 structurele middelen vrijgemaakt om de pandemische paraatheid te versterken. Het RIVM meldde dat 35% van de 6 tot 18-jarigen recent kinkhoest doormaakte. In de farmaceutische sector wordt de introductie van nieuwe middelen in Europa vertraagd door Amerikaans prijsbeleid en dreigen geopolitieke spanningen medicijntekorten te veroorzaken. Afgelopen week kwamen ook technologische doorbraken in het nieuws, zoals laserablatie bij blaaskanker en innovatieve infectiediagnostiek. Tot slot rapporteerde het ZIN dat openbare kwaliteitsinformatie van ziekenhuizen slecht beschikbaar is en bovendien nauwelijks toeneemt. Dit en andere highlights uit het Axon News leest u in ons wekelijkse overzicht. Veel leesplezier! 

Algemeen

Nazorg longcovid stopt abrupt 

De overheid stopt eind 2026 de financiering van Qsupport en Csupport. Deze organisaties verlenen nazorg voor mensen met aanhoudende klachten na Q-koorts en corona. De besluitvorming komt onverwacht: de organisaties rekenden op financiering tot 2028. Volgens Csupport is de reguliere zorg nog onvoldoende voorbereid op de complexe klachten en dreigen patiënten tussen wal en schip te vallen. Met 35.000 geregistreerde patiënten en wekelijks nieuwe aanmeldingen benadrukken betrokkenen dat huisartsen en gemeenten niet klaar zijn voor deze versneld afgebouwde ondersteuning.  

Structurele middelen voor pandemische paraatheid 

Het kabinet trekt vanaf 2029 structurele financiering uit voor GGD’en, de Landelijke Functie Opschaling Infectieziektebestrijding (LFI) en het RIVM om pandemische paraatheid te versterken. Hiermee worden eerdere bezuinigingen teruggedraaid en kan de infectieziektebestrijding worden uitgebreid met extra artsen, verpleegkundigen en epidemiologen. GGD GHOR is “bijzonder verheugd over het besluit” omdat zo de gevreesde afbraak van infectieziektebestrijding is afgewend en er snel kan worden opgeschaald bij een eventuele toekomstige pandemie. De structurele middelen verbeteren regionale samenwerking, capaciteitsinzicht en strategische voorraden van medische tegenmaatregelen. 

RIVM: sterke toename kinkhoest onder jongeren 

Na het opheffen van coronamaatregelen vond de grootste kinkhoestuitbraak sinds 2012 plaats. In totaal raakte 6,3% van de bevolking besmet; onder 6 tot 18jarigen zelfs 35%. De meeste jongeren hadden milde of geen klachten, maar 16% kampte met langdurig hoesten. Door afnemende antistoffen waren kinderen tussen 6 en 12 jaar kwetsbaarder. Daarom is de booster sinds 2025 verschoven van het 4e naar het 5e levensjaar. Het RIVM benadrukt dat vanwege de dalende vaccinatiegraad het noodzakelijk is om de ziekte goed te blijven monitoren en vaccins door te ontwikkelen.  

Farma

Geneesmiddellanceringen vertraagd door VS prijsbeleid 

Farmaceutische bedrijven stellen Europese introducties van nieuwe medicijnen uit vanwege onzekerheid over het Amerikaanse ‘mostfavourednation’-prijsbeleid. Dat beleid koppelt Amerikaanse prijzen aan lagere Europese tarieven. Om prijserosie in de VS te voorkomen, stellen farmaceuten introducties in Europa uit. Onderzoek toont dat Europese lanceringen met circa 35% zijn gedaald in de tien maanden sinds invoering van Trump’s beleid, wat de toegang tot nieuwe middelen voor Europese patiënten vertraagt. 

Toenemende zorgen over medicijntekorten 

Door de aanhoudende oorlog tussen de VS, Israël en Iran waarschuwen experts dat binnen enkele weken medicijntekorten kunnen ontstaan. De oorlog verstoort logistieke ketens vanwege de blokkade bij de Straat van Hormuz en beperkte vluchten vanuit de Golfstaten. India is mondiaal de grootste producent van generieke geneesmiddelen, maar wordt ook door de oorlog getroffen. Vooral voor geneesmiddelen die gekoeld moeten worden bewaard wordt gewaarschuwd voor tekorten; er is deze maand 80% minder aan luchtvrachtvolume. Hoewel sommige bedrijven zijn overgestapt op het vervoeren via zee, moeten schepen omvaren via Kaap de Goede Hoop. Het gevolgd is dat de reistijd twee weken langer duurt en dat de brandstofkosten met ongeveer $ 1 miljoen per schip stijgen. Hoewel er nog wel wat buffer is, slinken de aangehouden voorraden. 

ME/CVSonderzoek: trage en kostbare medicijnontwikkeling 

Na de commotie die ontstond over de onmogelijkheden van subsidiëring van nieuwe geneesmiddelen voor ME/CVS, legde ZonMw uit waarom het proces zo is ingericht. Nieuwe middelen vergen 10-20 jaar ontwikkeling, terwijl middelen via ‘drug repurposing’ sneller beschikbaarheid kunnen zijn. Dit komt omdat veel onderzoekstappen in dat geval al zijn doorlopen en daardoor minder tijd vergen.

MedTech

Eerste thuliumfiber laserablatie bij blaaskanker in NL 

Het CWZ voerde als eerste ziekenhuis in Nederland een poliklinische thuliumfiber laserablatie uit bij oppervlakkige blaaskanker. De behandeling is minder belastend: geen narcose, geen opname en directe terugkeer naar huis. De techniek maakt zeer precies en weefselvriendelijk snijden mogelijk en kan wachtlijsten verkorten doordat OKcapaciteit efficiënter wordt ingezet. 

AI voor vroege opsporing alvleesklierkanker 

Kunstmatige intelligentie blijkt veelbelovend voor het vroegtijdig opsporen van alvleesklierkanker. Uit promotieonderzoek van een MDL‑arts‑in‑opleiding binnen het St. Antonius Ziekenhuis blijkt dat radiologen op oude CT‑ en MRI‑scans bij circa 50% van toekomstige patiënten al subtiele voortekenen kunnen zien. AI herkent deze signalen minstens even goed, maar zestien keer sneller, en kan daarmee bijdragen aan vroegere diagnose en betere behandeluitkomsten. De bevindingen vormen de basis voor een vervolgstudie in Leiden waarvoor al een beurs is toegekend. Als aanvullende vroege detectiemethode zijn ook biomarkers in bloed en alvleeskliersap onderzocht. 

NAVO investeert miljoenen in Amsterdams diagnostiekbedrijf Inbiome 

Het NAVO innovatiefonds (NIF) investeert miljoenen in het diagnostiekbedrijf Inbiome, dat met technologie binnen enkele uren bacteriën kan identificeren die verantwoordelijk zijn voor infectie. De onderneming gebruik een zelf ontwikkelde ‘barcodemethode, waarmee de lengte wordt opgemeten van bacterieel DNA. Door snel te meten, is ook snel te bepalen welke bacterie een infectie veroorzaakt. Dit is van strategisch belang voor snelle infectiediagnostiek, met name in oorlogsgebieden waar resistente bacteriën veel voorkomen. De investering ondersteunt bredere uitrol van de technologie in Europese ziekenhuizen.  

Ziekenhuis

Groei zbc’s minder explosief dan wordt gezegd 

Ziekenhuizen en verzekeraars stellen dat zelfstandige behandelcentra (zbc’s) de zorg ‘uithollen’, maar cijfers laten volgens Skipr-onderzoek een genuanceerder beeld zien. De omzet van zbc’s verdubbelde tussen 2017 en 2024 van € 0,7 naar € 1,5 miljard, maar de totale ziekenhuiszorg groeide in dezelfde periode van € 17 naar € 23 miljard. Zbc’s maken hogere rendementen dan ziekenhuizen, maar het is onduidelijk of dat geld de zorg verlaat of dat het daarin wordt geïnvesteerd. Niet-gecontracteerde zorg bij zbc’s is volgens Zilveren Kruis 10-15% van hun omzet, wat minder dan 1% is van de totale uitgaven aan de medisch specialistische zorg (msz).  

22 topklinische expertisecentra erkend en hererkend 

STZ ziekenhuizen hebben 22 expertisecentra opnieuw erkend of hererkend, waarmee hoogwaardige, complexe zorg verder wordt geborgd. Deze centra kenmerken zich door aantoonbare kwaliteit, innovatie en nauwe samenwerking in onderzoek en opleiding. De erkenningen dragen bij aan betere behandelresultaten en nationale uniformiteit in topklinische zorg. 

Zorginstituut en Patiëntenfederatie: kwaliteit van zorg nog beperkt inzichtelijk 

Het Zorginstituut en de Patiëntenfederatie concluderen dat er nog te weinig openbare informatie beschikbaar is om de kwaliteit van zorg goed te kunnen vergelijken. Bovendien is het aantal aandoeningen waarvoor uitkomstmaten openbaar zijn in de laatste 5 jaar niet gestegen. Dit belemmert patiënten en beleidsmakers in het maken van goed onderbouwde keuzes en vertraagt verbetering van passende zorg. Het ZIN neemt een actievere regierol in het vergroten van kwaliteitstransparantie. Als eerste stap wordt begonnen met het openbaar maken van uitkomstinformatie voor zes vormen van kanker. Daarmee wil het instituut een bredere en snellere ontwikkeling van betrouwbare kwaliteitsgegevens stimuleren. Zorgprofessionals en medischspecialistische instellingen worden nadrukkelijk opgeroepen om gezamenlijk te werken aan deze versnelling, zodat patiënten en zorgverleners beter inzicht krijgen in de kwaliteit van zorg.