Axon News Highlights (week 16 – 20 maart 2026)

Afgelopen week werd bekend dat de thymus een grote rol speelt bij veroudering en de levensverwachting van mensen. Het orgaan zou mogelijk wel eens een belangrijke rol kunnen gaan spelen bij het ontwikkelen van toekomstige kankerbehandelingen. De fabrikant van Voxzogo, een middel voor patiënten met achondroplasie, heeft besloten geen vergoedingsdossier in te dienen. Een innovatieve tinnitusbehandeling komt ook beschikbaar in Nederland en artsen voerden actie in het Radboudumc tegen het aftoppen van hun salarissen. Dit en andere highlights uit het Axon News leest u in ons wekelijkse overzicht. Veel leesplezier! 

Algemeen

‘Vergeten orgaan’ thymus blijkt cruciaal voor levensduur en kankerbehandeling
Nieuw onderzoek van Maastricht UMC+, Maastricht University en Harvard University laat zien dat de thymus, oftewel zwezerik, een belangrijke rol speelt bij veroudering, levensduur en het succes van kankerbehandelingen. Met behulp van AI analyseerden onderzoekers CT-scans van duizenden volwassenen en ontwikkelden zij een ‘thymus-gezondheidsscore’. Mensen met een gezonde thymus hadden tot 50% minder kans om vroegtijdig te overlijden en een aanzienlijk lager risico op hart- en vaatziekten en longkanker. Daarnaast blijkt dat een goed functionerende thymus samenhangt met betere resultaten bij immunotherapie: kankerpatiënten hadden minder kans op ziekteprogressie en overlijden. De thymus, die verantwoordelijk is voor het ‘opleiden’ van T-cellen, blijkt dus ook op latere leeftijd van groot belang voor een goed werkend immuunsysteem. Mogelijk kan dit orgaan in de toekomst een rol spelen in gepersonaliseerde geneeskunde en innovatieve behandelstrategieën. 

Leven met uitgezaaide borstkanker: Nederland scoort goed, maar kent knelpunten
Uit een Europees onderzoek van IQVIA, in samenwerking met onder meer Borstkankervereniging Nederland (BVN), blijkt dat Nederlandse patiënten met uitgezaaide borstkanker zich relatief goed gehoord voelen door hun arts: 85% ervaart betrokkenheid bij behandelkeuzes, het hoogste percentage in Europa. Ook de kwaliteit van leven wordt vaker als goed beoordeeld dan in andere landen. Tegelijkertijd blijven er belangrijke knelpunten. Zo ervaart 85% ernstige vermoeidheid en heeft 63% pijnklachten. De ziekte heeft bovendien grote impact op werk en privéleven: slechts 17% blijft werken na de diagnose. Ook de toegang tot nieuwe, innovatieve behandelingen loopt achter op landen als Duitsland en Italië. Volgens BVN is daarom verbetering nodig, met meer aandacht voor kwaliteit van leven, betere werkbegeleiding en snellere beschikbaarheid van nieuwe medicijnen. 

Twee beroepen toegevoegd aan het BIG-register
Het kabinet wil de beroepen medisch hulpverlener acute zorg (MHAZ) en klinisch fysicus per 1 januari 2027 opnemen in het BIG-register, zo blijkt uit een wetsvoorstel van het ministerie van VWS. Daarmee krijgen deze beroepsgroepen titelbescherming en vallen zij onder het medisch tuchtrecht, wat moet bijdragen aan betere kwaliteit en patiëntveiligheid. Klinisch fysici krijgen bovendien de bevoegdheid om zelfstandig met ioniserende straling te werken (met uitzondering van audiologiefysici), terwijl voor MHAZ’ers wordt gekozen voor ‘functionele zelfstandigheid’: zij mogen bepaalde voorbehouden handelingen uitvoeren in opdracht van een arts, maar zonder direct toezicht. Het voorstel wordt overwegend positief ontvangen, al pleiten onder meer de KNMG en andere zorgpartijen voor een bredere visie op de beroepenstructuur. 

Farma

Fabrikant Voxzogo dient geen vergoedingsdossier in
Zorginstituut Nederland (ZIN) betreurt dat BioMarin geen vergoeding aanvraagt voor Voxzogo, een middel tegen achondroplasie. Ondanks goedkeuring door het EMA in 2021 en herhaalde oproepen van ouders en patiënten, blijft een aanvraag uit. Het ZIN nam uitzonderlijk zelf initiatief tot overleg en organiseerde bijeenkomsten om mogelijkheden voor toelating te verkennen. Als weesgeneesmiddel is Voxzogo bedoeld voor een kleine patiëntengroep. Hoewel zulke middelen vaak duur zijn, betekent dit niet automatisch een negatief vergoedingsadvies. Volgens het ZIN is de beslissing van de fabrikant frustrerend en nadelig voor patiënten en hun families. Het instituut roept BioMarin dringend op om deze beslissing te heroverwegen, zodat Nederlandse kinderen alsnog toegang krijgen tot de behandeling. 

CAR-T-immuuntherapie mogelijk goedkoper en toegankelijker door bewerking in het lichaam
Onderzoekers van de Universiteit van Californië hebben een nieuwe methode ontwikkeld om CAR-T-therapie eenvoudiger en goedkoper te maken. In plaats van immuuncellen buiten het lichaam te bewerken in dure laboratoria, programmeerden zij bij muizen de T-cellen direct in het lichaam. Deze aanpak elimineert complexe stappen zoals bloedafname en celmanipulatie in het lab, die de huidige behandeling met kosten rond € 350.000 zeer duur maken. De resultaten zijn veelbelovend: tumoren verdwenen volledig en de aangepaste cellen werkten mogelijk effectiever dan traditionele CAR-T-cellen. Hoewel de techniek nog in de proefdierfase zit, verwachten onderzoekers dat klinische studies bij mensen binnen enkele jaren kunnen starten. Indien succesvol, kan dit de toegankelijkheid van CAR-T-immuuntherapie aanzienlijk vergroten. 

Geen extra winst van lokale therapie bij uitgezaaide darmkanker
De tienjarige ORCHESTRA-studie van onder meer het Erasmus MC Kanker Instituut, Radboudumc en Amsterdam UMC toont aan dat aanvullende lokale behandelingen geen extra overlevingswinst bieden bij patiënten met uitgebreide darmkanker met uitzaaiingen in meerdere organen. In deze palliatieve fase blijft chemotherapie de standaardbehandeling. Hoewel lokale ingrepen zoals operaties of bestraling hoopgevend leken, bleek het verschil in overleving niet statistisch significant. De resultaten brengen duidelijkheid voor de praktijk. Onnodige en belastende behandelingen kunnen vanaf nu worden vermeden, wat zowel patiënten als het zorgsysteem ontlast. Voor patiënten met beperkte uitzaaiingen in één orgaan blijven lokale behandelingen overigens wel zinvol. 

MedTech

Innovatieve tinnitusbehandeling sinds kort ook in Nederland beschikbaar
Het neuromodulatieapparaat Lenire van Neuromod Devices is nu beschikbaar in Nederland via HearConsult. Het richt zich op de behandeling van tinnitus, een aandoening die miljoenen Nederlanders treft. Lenire werkt met bimodale neuromodulatie. Dit is een combinatie van geluid via een koptelefoon en milde elektrische stimulatie van de tong, gericht op het beïnvloeden van hersennetwerken die betrokken zijn bij tinnitus. Patiënten gebruiken het apparaat thuis gedurende 12 tot 14 weken onder begeleiding van een zorgverlener. Klinische studies tonen veelbelovende resultaten; meer dan 90% van de deelnemers rapporteerden langdurige vermindering van klachten. 

 Nieuwe DNA-test maakt screening op baarmoederhalskanker eenvoudiger
Onderzoekers van het UMCG en CC Diagnostics ontwikkelen een nieuwe, vrouwvriendelijkere test voor het opsporen van baarmoederhalskanker. De methode maakt gebruik van DNA-methylering en kan afwijkende cellen direct detecteren in materiaal van een zelftest, waardoor een extra bezoek aan de huisarts vaak overbodig wordt. Dit kan de drempel verlagen voor screening, aangezien momenteel ongeveer de helft van de vrouwen niet meedoet. Bovendien blijkt de test in studies betrouwbaarder dan de huidige beoordeling door pathologen en kan deze fout-positieve uitslagen verminderen. Hoewel verdere validatie nodig is en invoering nog enkele jaren kan duren, biedt de techniek perspectief voor een efficiënter, goedkoper en toegankelijker bevolkingsonderzoek. 

LarynxLock: snelle oplossing voor luchtlekkage bij beademing
Het Laurentius Ziekenhuis heeft een innovatieve oplossing ontwikkeld voor luchtlekkage bij beademing tijdens narcose: de LarynxLock. Bij gebruik van een larynxmasker komt lekkage wereldwijd miljoenen keren per jaar voor, wat kan leiden tot vertraging of ingrijpendere procedures zoals intubatie. De LarynxLock wordt onder de kin geplaatst en verhelpt het probleem doorgaans binnen 15 seconden, waardoor operaties efficiënter en veiliger kunnen verlopen. Het hulpmiddel is eenvoudig toepasbaar door diverse zorgverleners en werkt bij vrijwel alle volwassen patiënten. Praktijktests tonen aan dat lekkage in 90% van de gevallen direct verdwijnt. De CE-gecertificeerde innovatie wordt al gebruikt in Nederlandse ziekenhuizen en is duurzaam geproduceerd uit biologisch afbreekbare materialen. 

Ziekenhuis

Medisch specialisten voeren actie tegen aftopping cao umc’s
Op 19 maart voerden medisch specialisten en zorgprofessionals die lid zijn van de Landelijke vereniging van Artsen in Dienstverband (LAD) en de Federatie van Beroepsorganisaties in de Zorg (FBZ) actie in het Radboudumc tegen de nieuwe cao voor umc-medewerkers, waarin salarissen van hogere functiegroepen worden afgetopt. Geplande opnames gingen niet door, maar spoedzorg en essentiële behandelingen bleven gegarandeerd. Drie andere vakbonden gingen wel akkoord met de cao. De LAD vindt dat aftopping van salarissen geen norm mag worden en dat medisch specialisten uitgesloten zijn van afspraken over duurzame inzetbaarheid, terwijl velen structureel meer dan 46 uur per week werken. UMCNL weigert ondertussen nieuwe financiële onderhandelingen, maar staat open voor gesprekken over kwalitatieve verbeteringen. Indien er geen oplossing komt, volgen op 26 maart acties in het Maastricht UMC+ en mogelijk een landelijke actiedag op 16 april. 

Nieuw vaccinatiespreekuur voor niertransplantatiepatiënten
Sinds eind vorig jaar biedt de polikliniek Interne Geneeskunde van het Amphia Ziekenhuis een speciaal vaccinatiespreekuur voor patiënten die een niertransplantatie ondergaan. Het doel is optimale bescherming tegen infecties en virussen, aangezien het immuunsysteem na transplantatie wordt onderdrukt door medicatie. Dankzij vergoeding van de benodigde vaccinaties kunnen patiënten alle vaccinaties op één locatie ontvangen, zonder aparte bezoeken aan apotheek of huisarts. Dit zorgt voor een overzichtelijk en efficiënt proces, zowel voor patiënten als voor het medisch team, dat precies kan bijhouden welke vaccinaties zijn toegediend. De nefrologie-afdeling van het Amphia Ziekenhuis is één van de eerste nefrologie-afdelingen in Nederland die dit aanbiedt. 

Zuyderland en MUMC+ bundelen krachten voor preventieve zorg
Zuyderland en Maastricht UMC+ versterken hun samenwerking binnen de alliantie Zuyderland–MUMC+, met focus op zorginhoud, digitalisering, onderzoek en preventie. Door deze samenwerking ontstaat één sterke zorgregio die gezondheid en leefstijl centraal stelt, waardoor patiënten beter worden ondersteund en gezondheidsachterstanden in Zuid-Limburg worden aangepakt. Leefstijl- en vitaliteitsloketten van beide organisaties werken nauwer samen en worden dichter bij inwoners in de wijk aangeboden. Zorgprofessionals worden gezamenlijk geschoold in leefstijlgesprekken, zodat preventie een vast onderdeel van patiëntbegeleiding wordt. Met regionale partners, gemeenten en welzijnsorganisaties wordt gewerkt aan samenhangende preventieve zorg, zodat gezondheid meer buiten het ziekenhuis kan worden bevorderd. Zo wil de alliantie patiënten eerder ondersteunen, ziekte voorkomen en zorg toegankelijk en betaalbaar houden.