Axon News Highlights (week 5 – 9 januari 2026)

Algemeen

Minder overstappers op zorgverzekeringsmarkt: voorlopig percentage 6,2%
Eind 2025 is 6,2% van de verzekerden overgestapt naar een andere zorgverzekeraar, goed voor circa 1,1 miljoen mensen, blijkt uit een voorlopige analyse van Vektis. Daarmee ligt het overstappercentage lager dan in 2025, toen 7,0% wisselde en sprake was van een van de hoogste percentages sinds 2006. Volgens vergelijkingssite Zorgwijzer hangt de daling mogelijk samen met het feit dat de zorgpremies dit jaar nauwelijks zijn gestegen, waardoor de prikkel om over te stappen kleiner is. Het cijfer betreft uitsluitend verzekerden die zijn gewisseld tussen verschillende zorgverzekeraars, overstappen binnen hetzelfde concern tellen niet mee. Het definitieve overstappercentage volgt begin februari 2026. Eind april verschijnt een uitgebreide analyse in de Zorgthermometer. 

VWS kiest voor integrale aanpak van gezondheid op basis van ‘health in all policies’
Het ministerie van VWS zet de komende jaren nadrukkelijk in op ‘health in all policies’, zoals vastgelegd in de Landelijke nota gezondheidsbeleid 2025–2028 ‘Samen werken aan gezondheid’. Het beleid sluit aan bij akkoorden als AZWA, GALA en Sportakkoord II en is gericht op een verschuiving van zorg naar gezondheid en preventie, ondersteund door een duurzame sociale basisinfrastructuur en nieuwe financieringsmechanismen. De nota benoemt vijf hoofdthema’s: kansrijk opgroeien, het terugdringen van gezondheidsachterstanden, mentale gezondheid, vitaal ouder worden en een gezonde leefomgeving. Gezondheid wordt gezien als een gedeelde verantwoordelijkheid die ook buiten het reguliere zorgdomein ligt, onder meer bij wonen, werk en onderwijs. De GGD krijgt een sleutelrol in regionale, domeinoverstijgende samenwerking. 

VWS bezint zich op mogelijke herziening winstuitkeringsverbod
Demissionair minister Bruijn van VWS schetst drie beleidsopties voor een herbezinning op het winstuitkeringsverbod in de zorg, nadat de Tweede Kamer concludeerde dat het wetsvoorstel Wet integere bedrijfsvoering zorgaanbieders (Wibz) partijen met verkeerde bedoelingen onvoldoende weert. Aanleiding is een uitspraak van de Raad van State, die het verbod op winstuitkering in de medisch specialistische zorg in strijd acht met Europees recht. De eerste optie is een gedifferentieerd verbod, gericht op zorgvormen met risico’s voor kwaliteit, betaalbaarheid en toegankelijkheid. Dit kan volgens Bruijn echter calculerend gedrag uitlokken. De tweede optie staat beperkte winstuitkering toe onder strikte voorwaarden. De derde optie is een algeheel winstuitkeringsverbod, hetgeen een stelselwijziging vereist. Besluitvorming wordt overgelaten aan een volgend kabinet. 

Farma

Geneesmiddelentekorten nemen af
De langdurige problemen met geneesmiddelentekorten in Nederland laten in 2025 voor het eerst in jaren een duidelijke verbetering zien. Uit onderzoek door het SIRM op basis van meldingen door groothandels blijkt dat het aantal tekorten met ongeveer een derde is gedaald ten opzichte van 2024. Ook de duur van tekorten is afgenomen. De verbetering hangt sterk samen met de aanleg van verplichte veiligheidsvoorraden door farmaceutische groothandels, waaronder een minimale voorraad van twee weken voor veelgebruikte goedkope middelen en extra voorraden voor kritieke geneesmiddelen zoals bepaalde antibiotica. Ook sinds 2025 gedane wijzigingen in het preferentiebeleid spelen waarschijnlijk een rol. Sinds de start van veiligheidsvoorraad in het tweede kwartaal van 2024 is een structurele neerwaartse trend zichtbaar, die in 2025 versnelt. Het aantal wekelijkse tekortmeldingen ligt 40-50 % lager en langdurige tekorten nemen af. Bij middelen met extra voorraden is de daling het sterkst zichtbaar. 

Nijmeegse farmaceut schrapt 30% van banen na strategische heroriëntatie
De Nijmeegse farmaceut Byondis ontslaat ongeveer honderd medewerkers, circa 30% van het personeel, als gevolg van strategische keuzes in een verslechterd internationaal financieringsklimaat. Twee onderzoeksprogramma’s zijn daarom beëindigd. Het bedrijf richt zich op de ontwikkeling van innovatieve kankertherapieën en wil zich met deze ingreep concentreren op projecten met de grootste kans op succes. De onderneming zet nu volledig in op drie veelbelovende Antibody-Drug-Conjugate-programma’s die zich richting de preklinische fase bewegen. Het is overigens niet de eerste keer dat Byondis in zwaar weer verkeert. Het mislopen van markttoelating voor een borstkankermedicijn leidde in 2023 al tot reorganisaties. 

Novo Nordisk lanceert goedkopere Wegovy-pil in de VS en ontketen mogelijk prijzenoorlog
Novo Nordisk heeft in de Verenigde Staten voor het eerst het afslankmiddel Wegovy in pilvorm op de markt gebracht, tegen aanzienlijk lagere prijzen dan de injecteerbare variant. De pil is voor zelfbetalende patiënten vanaf $ 149 per maand verkrijgbaar en is daarmee fors goedkoper dan injecties, die rond de $ 1000 per maand liggen. Deze prijsstelling kan mogelijk een prijzenoorlog in de sector ontketenen. Naast de lagere kosten verwacht Novo Nordisk dat de pil een breder publiek aanspreekt, doordat dagelijkse inname zonder injecties mogelijk is.  

MedTech

Groeiplan Medtech wil Nederland versneld naar wereldtop
Met het onlangs gepubliceerde Groeiplan Medtech wil de sector Nederland versneld naar de wereldtop in medische technologie brengen, met een potentiële opbrengst van duizenden banen, miljarden aan exportwaarde en een toekomstbestendiger zorgstelsel. Het plan werd aangeboden aan demissionair staatssecretaris Judith Tielen en vraagt om € 5 tot 5,5 miljard aan publieke en private investeringen over tien jaar. Ook moeten structurele barrières worden weggenomen. Kernpunten zijn het opschalen van klinische testcapaciteit, betere datatoegang, inzet van AI en interoperabiliteit, en soepelere regelgeving. Volgens Philips en vertegenwoordigers van zorg en kennisinstellingen is nauwe samenwerking daarbij van groot belang. Innovaties dicht bij de klinische praktijk moeten leiden tot bruikbare toepassingen die de zorg toegankelijk houden en het economisch verdienvermogen versterken. 

Vrouwen nemen minder deel aan thuismonitoring bij hartfalen
Uit analyse van het landelijke programma Zorg bij jou blijkt dat vrouwen relatief minder deelnemen aan thuismonitoring bij hartfalen dan mannen. Ongeveer 4.000 patiënten registreren dagelijks gewicht, bloeddruk en hartslag, waardoor polikliniekbezoeken kunnen worden verminderd. De deelnemers zijn gemiddeld jonger dan niet-deelnemers (67 vs. 71 jaar), en ook gecorrigeerd voor behandelverschillen blijven vrouwen ondervertegenwoordigd. Een verklaring voor dit verschil ontbreekt nog, wat vraagt om nader onderzoek omdat juist brede deelname van groot belang is om digitale zorg effectief in te bedden. De komende periode wordt daarom onderzocht waarom vrouwen minder gebruikmaken van thuismonitoring en wat de impact is op ziekenhuisopnames en kwaliteit van leven. 

Telefoonupdates veroorzaken storingen bij diabetestechnologie
De afgelopen maanden zijn veel problemen gemeld met diabetestechnologie na updates van smartphones die aan deze systemen zijn gekoppeld. Na een update werken apps soms niet goed meer of ontstaan verbindingsproblemen, wat gevolgen kan hebben voor glucosesensoren en in enkele gevallen zelfs voor insulinepompen. De oorzaak is dat fabrikanten van diabetestechnologie de snelle en soms last-minute telefoonupdates niet altijd tijdig kunnen bijhouden. Fabrikanten adviseren daarom om updates pas te installeren nadat zij dit expliciet hebben goedgekeurd en automatische updates uit te schakelen. Diabetesvereniging Nederland stelt dat betrouwbare diabetestechnologie van levensbelang is en pleit voor toegankelijke alternatieven zonder smartphone, zoals losse readers, en betere voorlichting over het updatebeleid.  

Ziekenhuis

Optimalisatie van hartfalenmedicatie is veelbelovend voorbeeld
Het Catharina Ziekenhuis heeft in 2025 succesvol een protocol geïmplementeerd om hartfalenpatiënten sneller de optimale medicatie voor te schrijven en intensief te monitoren, zowel klinisch als poliklinisch. Het STRONG-HF-protocol, ontwikkeld binnen het ziekenhuis en besproken in het Nederlands Hart Netwerk, stelt patiënten in staat thuis dagelijks of wekelijks gegevens zoals gewicht, hartslag en bloeddruk door te geven, waardoor artsen sneller kunnen ingrijpen. Dit vermindert polikliniekbezoeken en verhoogt de autonomie van patiënten. Het protocol vereist nauwe samenwerking tussen verschillende zorgverleners, maar de eerste ervaringen zijn positief. Andere ziekenhuizen tonen interesse in de aanpak en nader onderzoek moet de effectiviteit op bredere schaal bevestigen. 

Gelre ziekenhuizen besparen half miljoen dankzij simpele, duurzame aanpassing
Gelre ziekenhuizen besparen jaarlijks 562.000 en 800.000 kubieke meter gas door de luchtbevochtiging in grote delen van het ziekenhuis uit te zetten. TNO-onderzoek laat zien dat volledige luchtbevochtiging in ziekenhuizen niet altijd noodzakelijk is en dat het stopzetten ervan geen technische problemen, infecties of klachten veroorzaakt. De maatregel levert naast financiële besparing ook een aanzienlijke CO₂-reductie op, vergelijkbaar met 212 keer de wereld rondrijden in een gemiddelde benzineauto. De wijziging vergde geen investering en dient als voorbeeld van hoe zorginstellingen duurzaamheid kunnen combineren met kostenbesparing, door kritisch te kijken naar bestaande processen. 

IGJ ziet geen directe risico’s voor kwaliteit van zorg in MUMC+
De Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ) meldt dat het reguliere toezicht geen aanwijzingen geeft dat de kwaliteit van zorg in het MUMC+ in gevaar is, ondanks recente zorgen hierover. Een cultuuronderzoek van het MUMC+ wees op wantrouwen en sociale onveiligheid, waarbij fouten soms niet worden gemeld uit angst voor repercussies en besluiten van de raad van bestuur worden betwijfeld of ondermijnd. De IGJ geeft aan sociale veiligheid een belangrijk aandachtspunt te vinden en heeft dit onderwerp met de betrokken partijen besproken. Het MUMC+ informeerde de IGJ voorafgaand aan het onderzoek. Hoewel er geen directe signalen van zorgkwaliteitproblemen zijn, blijft de IGJ de ontwikkelingen in het MUMC+ volgen en houdt het gesprekken met de raad van bestuur over verbeteracties. 

Eigen artikelen 

Afgelopen week publiceerden wij de volgende verdiepende artikelen: 

• Van kennis naar kassa: Biotech Nexus als breekijzer tegen weglekkend biotechpotentieel. Dit artikel bevat een verdiepende analyse van het sectorrapport over rode biotechnologie dat ten grondslag lag aan het Wenninkrapport. 

• Patient Access Programma’s in Europa: waarom patiënten niet overal dezelfde toegang hebben. Dit artikel gaat in op een recent wetenschappelijk onderzoek over de verschillen in patient access programma’s in diverse Europese landen, waaronder Nederland.